X
تبلیغات



هر جوان مومني كه قرآن تلاوت كند قرآن با گوشت و خون او آميخته مي شود. امام صادق عليه السلام

فنون صداسازي و قرائت
فنون صداسازي و قرائت

روش استفاده صحيح از حنجره

قاري قرآن بايد طوري بخواند كه احساس كند صداي او به سقف دهانش برخورد مي كند و صداي خود را مستقيم به بيرون ندهد.

و نيز با فشار زياد هوا نباشد. كه نشانه عملکرد بد آن اينست كه قاري با كمبود نفس مواجه مي شود. چرا كه هوا بيش از مقدار لازم براي اداي حروف خارج شده و مستقيم به بيرون ارسال گرديده است و اين اشتباه است. براي درك اين مطلب شما مي توانيد دهان خود را خيلي باز كنيد و شروع به خواندن كنيد كه اين حالت، واضح ترين حالت خواندن با فشار هواست و بدترين حالت بيرون دادن مستقيم صداست.

لذا براي جلوگيري از رفع اين مشكل شما مي بايست با نصف صداي خود شروع به خواندن كنيد نه با تمام انرژي و فشار زياد به صداي خود. از نظر اين حقير اين مطلب يكي از فني ترين اصول بكارگيري حنجره و صداست. البته بدين معنا نيست كه شما يك تلاوت ضعيف داشته باشيد. اگر حنجره خود را بسازيد و حنجره قوي داشته باشيد نياز به فشار زياد به حنجره نيست.

براي نمونه شما تلاوتهاي استاد محمود شحات انور را بصورت تصويري تماشا كنيد خواهيد ديد كه ايشان بدون فشار به خود و بدون كمبود نفس، آيه هاي طولاني را در اوج مي خواند. ايشان نمونه بارز يك قاري هستند كه به نحو صحيح از تارهاي صوتي و فضاي دهان خود استفاده مي برند.

همچنين قاري قرآن در تمرينات وقتي شروع به خواندن مي كند بايد بگونه اي بخواند كه صدا در صاف ترين حالت خود باشد. بنابراين اگر شما مي توانيد آيه اي را با صداي خش دار بخوانيد يا به حالت صداي صاف، بايد حالت دوم را انتخاب كنيد.

اگر شما موقع خواندن قرآن فشار زيادي در اطراف گردن خود حس كرديد با يد در تمرين صحيح خود شك كنيد چرا كه شما يا در نحوه بكارگيري تارهاي صوتي اشتباه مي كنيد يا در نحوه نفس گيري(مراجعه شود به مطلب تمرين تنفس).

برخي اساتيد توصيه مي كنند كه از اعماق وجود خود شروع به خواندن كنيد و برخي ديگر توصيه مي كنند كه از فضاي دهان خود استفاده كنيد و روي آن تمركز كنيد. مطلب از اين قرار است كه شما براي كنترل نفس خود بايد روي پرده ديافراگم و درون خود تمركز كنيد و براي كنترل صداي خود، مي بايست روي فضاي دهان و در واقع سقف دهان خود تمركز كنيد. كه البته پس از ملكه شدن خود به خود اجرا مي شود.

و نكته مهمي كه عزيزان بايد به آن بپردازند همانگونه كه بيان شد: اينست كه ""صدا را در صاف ترين حالت خود بيرون دهيم و هواي زيادي همراه با صدا به بيرون هدايت نشود"" بگونه اي كه هوا و صدا با كنترل خارج شود. در اينجا بايد حالت خواندن انسان بسيار ريلكس و بدون تكلف و تقلا باشد.(مجدد توجه كنيد به تلاوتهاي تصويري استاد محمود شحات انور).

موقع خواندن نبايد فشار زياد يا گرفتگي عضلات گردن احساس شود بلكه بايد بدن آرام و فك پايين دهان هم كمي شل بگيريم و خصوصا موقع اوج گرفتن نبايستي فك انسان تحت فشار ماهيچه ها باشد. با رعايت اين مطلب افرادي كه داراي صداي زير و نازك هستند موقع تلاوت صداي آنها با همان ويژگي اصلي خود اجرا مي شود.

(كپي برداري با ذكر منبع بلامانع است)

20 نكته ي 20

۰۱ رطوبت حنجره خود را با تامين رطوبت بدن بالا ببريد تا با خشكي گلو مواجه نشويد. خصوصا ايامي كه تمرين يا اجراهاي سنگين داريد در تامين رطوبت حنجره خود دقت كنيد.

مداحان عزيز در دهه ي محرم كه اجراهاي سنگيني دارند عموما با خشكي گلو مواجه مي شوند و برخي از افراد بدليل بي اطلاعي در اين ايام از خوردن غذاهاي چرب بطور كامل پرهيز مي كنند، در حالي كه مقداري روغن يا چربي (البته با فاصله از زمان اجرا) كه معمولا در غذاها وجود دارد و همچنين آب كافي، براي نرم شدن گلو و جلوگيري از خشك شدن آن بسيار مفيد است. لذا نيازي به خوردن روغن اضافي يا حذف روغن از غذاهاي روزانه نيست.

حنجره مانند لولاي درب نياز به روغن كاري و نرم شدن دارد و خشك بودن آن باعث آسيب رسيدن و گرفتگي آن مي شود. (البته عده اي از مداحان عزيز كه عموما با مشكل گرفتگي صدا مواجه مي شوند، مقدار قابل توجهي از گرفتگي صدايشان بدليل دورگه خواندن آنهاست "مهم" و عموما در مداحي ها خصوصا در قسمتهاي پرشور سينه زني كه خواندن آنها با بيرون دادن زياد نفس همراه هست، آسيب وجود دارد و اين حالت خواندن، در گرفتگي صدا بسيار موثر است و من مطلبي را مهم تر از اين نمي دانم)

مصرف ميوه و سبزيجات هم علاوه بر اينكه محتوي ويتامين A،E  و C هستند و براي حنجره مفيدند، همچنين غشاي مخاطي گلو را پايدار نگه مي دارند و در تامين رطوبت حنجره نيز موثر هستند. استفاده از دستگاههاي مرطوب كننده هوا در تابستان و در مناطق خشك، يا ايجاد بخار آب در زمستان و در محل سكونت، براي جلوگيري از خشك شدن حنجره موثرند.

۰۲  بكارگيري صحيح حنجره در اوجهاي سنگين نه تنها باعث گرفتگي صدا نمي شود بلكه باعث آزاد شدن صدا مي گردد. وقتي كه شما زياد اوج مي گيريد اگر حداكثر تا 24 ساعت بعد، صداي شما حالت گرفتگي آن برطرف نشد در تمرين خود شك كنيد.(به توضيحات روش استفاده صحيح از حنجره مراجعه نماييد).

براي اين منظور در تمرينات خود از صداي آواز استفاده كنيد نه صداي فرياد. وقتي شما با صداي بلند فرياد مي زنيد فوراً احساس گرفتگي صدا مي كنيد. اما صداي آواز يا صداي سر، صدايي است كه مناسب اوج گرفتن و باز شدن حنجره ست. برخي افراد به اين باورند كه صدا با خواندن و اوج گرفتن هرگز خراب نمي شود. اما اگر خواندن و تمرين شما صحيح نباشد امکان ایجاد رگه هاى غیر قابل بهبود در صدا، وجود دارد. فردي را سراغ دارم كه با داد زدن، دچار گرفتگي جدي صداي خود شده است. پس توصیه مي شود ابتدا حنجره خود را آماده كنيد(رجوع شود به مباحث گرم كردن حنجره) و سپس گام به گام صداي خود را در پرده هاي صوتي بالا ببريد. در عين حال به نحو صحيح اوج بگيريد تا شاهد پيشرفت چشمگيري در صداي خود شويد.

دست فروشها اگر براي فروش اجناس خود با صداي عادي شروع به داد و فرياد كنند همان روز اول صداي آنها مي گيرد و از كار و كاسبي مي افتند اما اگر متوجه شده باشيد آنها صداي خود را تغيير مي دهند و با حالت آوازهاي جور وا جور و گاهي خنده دار شروع به تبليغ مي كنند و با اين ترفند مي توانند صبح تا شب داد بزنند و هر روز هم كارشان همين هست. چرا كه صداي آواز باعث گرفتگي صدا نمي شود.

۰۳  سختگيري زياد در نخوردن ترشيجات، عدم استفاده از غذاهاي حاوي ادويه، زدن دائمي ماسك روي دهان، نخوردن آب سرد، نخوردن گوشت، نخوردن نمك و از اين جور كارها نه تنها به سلامت حنجره شما كمك نمي كند بلكه شما حنجره خودتان را براي يك آسيب جدي آماده كرده ايد. در اين حال حنجره شما در مقابل كوچكترين تنش، آسيب مي بيند.

من مثالي را براي شما ميزنم تا مسئله بخوبي قابل هضم باشد. فرض كنيد كه مدتي دستتان را داخل دستكش كنيد و بقول معروف دست به سياه و سفيد نزنيد. بعد از يك مدت(مثلا يك ماهه) مثل سابق به كارهايتان بپردازيد. متوجه مي شويد كه دست شما بسيار آسيب پذير شده و با دست زدن به وسايل مختلف، خيلي سريع زخم يا پوست پوستي مي شود! در واقع شما دست خودتان را محافظت نكرده ايد بلكه دست خود را براي يك آسيب جدي آماده كرديد.

بطور كلي حنجره انسان هم تا حدي شبيه به همين مسأله هست. يكي از علتهايي كه خوانندگان، قاريان و مداحان نسبت به سرما آسيب پذيرتر هستند و برخي هم دائم حالت سرماخوردگي و گلو درد دارند بدليل "حساس شدن زياد" آنهاست. در حالي كه افرادي را مي بينيد كه حتي در زمستان هم از خوردن آب سرد دريغ نمي كنند ولي گلو درد هم ندارند.(هرچند اينكار مورد تاييد نيست). بقول معروف خودتان را نازك نارنجي بار نياوريد.

در تاريخ 19/8/92 در صدا و سيما اعلام كرد كه دانشمندان پس از آزمايش روي تعدادي موش به اين نتيجه رسيده اند كه موشهايي كه به آنها ترشي داده شده، ضريب ايمني بدنشان در مقابل سرما بالا رفته... در حالي كه برخي از ما براي حفاظت از حنجره خود، ترشي را بطور كامل از سفره خود حذف كرده ايم!

برخي خوانندگان مي گويند كه مثلا من براي محافظت از حنجره هرگز گوشت نمي خورم در حالي كه روايت شده از امام صادق(ع) در كتاب مكارم الاخلاق كه فرموده اند اگر تا چهل روز توان گوشت خريدن را نداشتيد قرض كنيد و"بخريد"...

يا برخي افراد مي گويند ما هرگز بستني نمي خوريم...

"توصيه جدي ما در مصرف مواد غذايي، توجه ويژه در قبل و بعد از تمرين است نه در طول عمر"

۰۴ يكي از بزرگترين مشكلات قاريان قرآن اينست كه بدليل عفونت هاي گلويي حاصل از سرماخوردگي كه عموما ويروسي هستند توان تمرين خود را از دست مي دهند يا در محافل قرآني و مسابقات قرآن بخاطر اين بيماري تمام تلاش آنها ناكام مي ماند. براي اين منظور مي توانيد از روش مجرب زير استفاده كنيد.

پرسيكا دارويي ست كه در داروخانه به قيمت حدود 3000 تومان مي باشد و احتمالا شما با آن آشنا شده ايد. دارويست بنام دهانشويه يا "پرسيكا" كه ضد انواع ويروس، باكتري و ميكروب هست و زمان استفاده از آن، دهان را از انواع عوامل بيماري زا پاك مي كند. كه مورد استفاده آن براي دهان و دندان است اما من از آن براي رفع امراض گلو استفاده مي كنم. لذا كافيست شخصي كه به گلو درد مبتلا مي شود يا احساس درد گلو مي كند فورا به سراغ اين دارو رفته و در روز در چند نوبت هر بار چند قطره از اين داروي پرسيكا را داخل مقداري آب بريزد و كم كم شروع به خوردن آن كند و به آرامي خورده شود تا روي گلو بماند و اثر گذارد.(قبلا ديده بودم كه روي برشورهاي آن نوشته شده بود كه خوردن آن ايرادي ندارد).

در اين صورت بيماري در عرض حداكثر 24 ساعت انشاء الله كنترل مي شود. ولي اگر گلو درد عفوني شد و پس از يك روز كه از آن گذشت اگر آنوقت به سراغ پرسيكا برويم نبايد انتظار داشته باشيم كه فورا بيماري رفع گردد. اين مورد را بارها و بارها تجربه كرده ام و بمحض احساس گلو درد به همين روش بحمدالله خوب شده ام. حتي اين لحظه كه اين مطلب را تايپ مي كنم، ديشب همين مشكل برايم پيش آمد و بطور جدي گلو درد گرفتم... و با همين روش، الان اثري از گلو درد ديشب ندارم. (اما با اين حال، اين مطلب كاملا شخصي است و مسئوليت استفاده از اين روش برعهده خود شماست). همچنين مي توانيد از داروهاي گياهي كه اثرات اين چنيني دارند نيز استفاده كنيد. داروي گياهي كه من به ذهنم مي آيد و مي توانيد در اينترنت هم به راحتي در مورد آن تحقيق كنيد و آثار مشابه دارد "آويشن" هست كه به راحتي در عطاري ها وجود دارد و حتي ضد حساسيت مي باشد و... .

برخي هم آب گرم و آبليمو را براي اين منظور بسيار زياد توصيه كرده اند. هرچند براي سرما خوردگي آب گرم و آبليموي تازه همراه با عسل بسيار مفيد است اما آبليموي غليظ يا خالص را براي گلو درد توصيه نمي كنم، چون من اثر سوء در اين مورد ديده ام.(شايد زماني كه گلو حالت عفوني پيدا مي كند آسيب پذير تر است و ريختن اسيد(آبليمو) روي آن باعث لطمه زدن به آن مي شود.

۰۵ عادتهاي غذايي خود را بيابيد. حنجره هركس ممكن است نسبت به مواد يا غذايي واكنش مثبت و نسبت به غذايي ديگر واكنش منفي نشان دهد. در حالي كه براي فرد ديگري ممكن است برخلاف اين قضيه باشد. مثلا برخي افراد با خوردن غذاي چرب قبل از تمرين، حال خوشتري دارند در حالي كه عده اي ديگر قبل از تمرين، بطور جدي از خوردن غذاهاي چرب پرهيز مي كنند. دقت كنيد كه چه غذاها يا موادي با حنجره شما سازش يا ناسازگاري دارند. همچنين زدن مسواك(همراه با خمير دندان) باعث گرفتگي صدا در برخي از افراد مي شود. برخي با حمام رفتن قبل از تمرين موافق و برخي مخالفند و از اين قبيل... لذا اين عادتها را بيابيد و در قبل يا بعد از تمرين به آنها توجه كنيد.

۰۶ اگر آب را به چهار دسته تقسيم بندي كنيم توصيه ما اينست كه هيچگاه از آب يخ و آب داغ استفاده نكنيد. اما هميشه مي توانيد از آب معمولي(آب لوله شهري) استفاده كنيد. تكليف اين سه مورد آب معلوم است. ميماند خوردن آب خنك كه با گذاشتن يك بطري آب در درب يخچال بدست مي آيد و خوردن آن كمي توضيح داره:

اگر شما از آن دسته افرادي هستيد كه مثلا در دهه محرم، شبانه روز كارتان خواندن هست(مانند مداحان عزيز) و صداي شما دائم گرم هست، خوردن آب سرد هم در اين ايام به شما توصيه نمي شود، بلكه مي توانيد از آب معمولي استفاده كنيد.

ولي براي عموم افراد كه فقط ساعاتي از روز را به تمرين صدا مي پردازند مطلبي كه خيلي مهم هست، قبل و بعد تمرين و اجراست كه بايد با مراقبت ويژه اي همراه باشد. چرا كه حنجره در موقع گرم شدن از حساسيت زيادي برخوردار مي شود و اگر مورد توجه قرار نگيرد ميتواند آسيب جدي ببيند. پس شما ميتوانيد در طول روز از آب خنك استفاده كنيد اما قبل و بعد از تمرين مراقبت ويژه اي داشته باشيد و از آب معمولي استفاده كنيد. فرمول استفاده از غذاهاي داغ، سرد يا معمولي هم مانند نحوه استفاده از آب هست كه توضيح دادم.

۰۷ خصوصا در فصل زمستان هنگام خواندن، يا قبل و بعد از تمرينات خود حتي در فضاي عمومي، سعي كنيد براي تنفس از بيني به جاي دهان استفاده كنيد تا هواي گرم، مرطوب و تصفيه شده استنشاق كنيد. هرچند اين مطلب بسيار ساده به نظر مي رسد اما در مصونيت حنجره شما از سرما و بيماريها در اين فصل بسيار تأثير دارد.


۰۸ از مصرف مواد غذايي خلط آور، مثل محصولات لبني، آبليمو و.. يا غذاهاي شور كه باعث خشكي دهان مي شوند و نيز ترشيجات كه صاحب اسيدهاي قوي هستند و همچنين آب و خوراكيهاي سرد در ساعات قبل از خواندن پرهيز كنيد.


۰۹ استراحت حنجره: برخي اساتيد به خوابيدن قبل از تمرين يا اجرا، زياد توصيه مي كنند در حالي كه برخي افراد پس از بيدار شدن از خواب با گرفتگي صدا مواجه هستند و نمي توانند خوب تلاوت كنند. توضيح اينكه در صورتي كه شما تمرينات سنگيني داريد مثلا قبل از ظهر چند ساعت تمرين كرده ايد و اوج گرفته ايد، در صورتي كه يكباره شما را براي اجراي برنامه در شب دعوت كنند لازم است ظهر به ميزان كافي بخوابيد و به حنجره خود استراحت دهيد. اما اگر يكي دو روز هست كه شما با حنجره خود كار نكرده ايد و قرار است كه مثلا در شب اجراي برنامه تلاوت داشته باشيد، خوابيدن در ظهر نه تنها كمكي به شما نمي كند بلكه گرمي صدايي را كه در اثر حرف زدن در طول روز بدست آورده ايد هم از شما مي گيرد. لذا متناسب با ميزان گرم بودن حنجره خود، خوابتان را تنظيم كنيد و استراحت كافي داشته باشيد. فرد خسته با بهترين حنجره هم با افت كيفيت مواجه است.

۰۱۰ مراحل گرم كردن صداي خود را رعايت كنيد تا اثرات پيشرفت صداي خود را ببينيد. صبحها زماني كه مي خواهيد وضو بگيريد يك استكان آب داخل كتري بريزيد و زير آنرا روشن كنيد. براي يك استكان آب يك دقيقه بيشتر نياز نيست تا خوب گرم شود. تا شما وضو مي گيريد آب آماده شده و با خوردن آن اولين و مهمترين قدم خود را در اين روز براي گرم كردن حنجره خود انجام داده ايد. برخي معتقدند كه حرف زدن معمولي اولين قدم براي گرم شدن صداست اما خوردن مقداري آب گرم، قدم جلوتر از حرف زدن است كه توصيه مي شود. پس از آن شما از خواندن با دهان بسته، براي گرم شدن صداي خود استفاده كنيد. مثلا صبح زود كه براي رفتن سركار، از منزل بيرون مي رويد و فرصت تمرين صبحگاهي نداريد، مي توانيد در مسير رفتن به محل كار اين تمرين را انجام دهيد و صداي خود را آماده كنيد. بدين صورت كه دهان خود را بسته نگه داريد و صدا تنها از راه بيني بيرون داده شود و بصورت موج دار شروع به كشيدن صداي خود كنيد. همچنين قبل از اجرا يا تمرين سخت، بهتر است صداي خود را با تحريرهاي نرم گلويي با دهان بسته، گرم كنيد. كه به اين روش هارموني هم گويند. هرچند تعريف اصلي هارموني مطلب ديگري است.

۰۱۱ يك راه براي زياد شدن طول نفس اين است: صبحها كه از خواب بيدار مي شويد يا شب هنگام خوابيدن، چند نفس عميق بكشيد و كمي نگه داريد. تداوم اين تمرين در ازدياد نفس شما بسيار موثر است.(براي نحوه تمرين و... رجوع شود به قسمت تمرين تنفس كه بيان شد)

۰۱۲ افرادي كه صداي آنها خش دار است بدانند كه مهمترين عامل در خش دار شدن صدا اينست كه فرد بدون گرم كردن حنجره خود، در پرده هاي صوتي بالا شروع به خواندن كند(خصوصا در هواي سرد) و يا اينكه با دهان باز شروع به فرياد زدن كند كه در اينصورت فشار زياد هوا باعث خش دار شدن صدا مي گردد. و در صورتي كه فرد دائم و بطور جدي با چنين مشكلي روبروست احتمالا قسمتي از حنجره خود را دچار آسيب جدي كرده و نياز به معاينات پزشكي يا عمل جراحي است.

لذا قبل از خواندن، هميشه صداي خود را گرم كنيد. خصوصا صبحها اگر مي خواهيد تمرين كنيد با احتياط عمل كنيد و حتما حنجره خود را با روشهايي كه گفتم و با خواندن در پرده هاي صوتي پايين گرم كنيد.

۰۱۳ براي رفع گرفتگي صدا مي توانيد در پايان تمرينات سنگين خود، حرف (ر) را بدون قطع نفس و مسلسل وار در چندين مرحله و حدود 5 دقيقه تكرار كنيد. بدين شكل(ررررررررررررررررر) وقتي شما مثلا حدود 2 ساعت يا بيشتر تمرين كرديد و خصوصا با صداي بلند خوانديد، احساس گرفتگي صدا خواهيد كرد با اين تمرين خواهيد ديد كه صداي خش دار و گرفته شما تا حد نسبتا خوبي صاف مي گردد. شايد علت اينست كه هنگام تمرين و خصوصا اوج گرفتنها، باعث مي شود كه طول قسمتي از تارهاي صوتي بزرگتر مي شود و تمام پرده صوتي بطور يكسان كشيده نمي شوند و با اين تمرين شما تمام حنجره را بصورت منظم نرمش مي دهيد و به حالت عادي باز مي گردانيد.

۰۱۴ ورزشكاران روشي دارند بنام بازگشت به حالت اوليه كه متاسفانه اغلب ما از آن بي اطلاع هستيم. بدين صورت كه در پايان ورزشهاي سنگين، بايد مجدد نرمشي انجام شود. در بكارگيري صدا هم اين نكته حائز اهميت هست. يعني در پايان تمرينات سنگين صدا، مي بايست كمي با صداي پايين بخوانيم يا از تكرار حرف (ر ) براي اين منظور بهره ببريم.

۰۱۵ غير از روشهايي كه عموما از آن اطلاع داريد جديدترين روش براي زير شدن صدا و براي تقويت تحرير و منظم شدن تارهاي صوتي و برخي مزاياي ديگر، تكرار حرف (ر) به همان شكلي كه در بالا توضيح دادم توصيه مي شود. با اين تمرين شما در مدت زمان كوتاهي عملا به اين نتيجه خواهيد رسيد. البته بهتر است در پرده صوتي پايين شروع به خواندن كنيد و پس از گرم شدن صدا اين كار را انجام دهيد. هرچند كه تكرار حرف( ر ) در گرم شدن صدا هم موثر است. همچنين كساني كه زبان سنگيني دارند و حروف را سنگين تلفظ مي كنند از اين روش استفاده كنند چرا كه اين ورزش زبان در سبك كردن آن(نه از نظر وزني بلكه كلامي) موثر است.

۰۱۶ اين حقير توصيه مي كنم كه "كش" صداي خود را پيدا كنيد و با همان ويژگي، شروع به خواندن كنيد. يعني اگر خصوصيت ذاتي صداي شما "زير" هست هرگز سعي نكنيد كه با صداي بم به تلاوت بپردازيد(البته قطعه هاي كوتاهي از تلاوت مانعي ايجاد نمي كند. اما حالت غالبي تلاوت شما بايد براساس ويژگي ذاتي صداي خود كه همان زير يا بم بودن هست اجرا گردد). كساني كه با رعايت اين مطلب تلاوتهاي خود را انجام مي دهند پيشرفتهاي چشگير و بيشتري نسبت به بقيه دارند و حنجره آنها بسيار سازگارتر با صدا پيشرفت مي كند و عمر صدا و ماندگاري صداي آنها طولاني تر خواهد بود و در سنين بالا هم مي توانند از صداي خود بهره ببرند.

۰۱۷ استعمال دخانيات و قرار گرفتن در معرض دود و محيطهاي آلوده به آن، نه تنها باعث سوزش و خارش مزمن مي شود، بلكه علاوه بر آن مي تواند باعث دگرگوني بافت سلولي تارهاي صوتي گردد. شكل سلولهاي مخاطي تغيير مي كند و به چيزي بسيار متفاوت از سلولهاي طبيعي تبديل مي شوند كه به آنها سرطان حنجره مي گويند و نيز در دراز مدت نيز موجب تغييرات بافتي جدي در راه هاي هوايي مي گردد. برخي به اين باور رسيده اند كه كشيدن قليان در باز شدن حنجره موثر است و اين رويكرد متاسفانه در برخي مداحان سرايت كرده است(انشاء الله كه اين حقير اشتباه شنيده ام). در حالي كه هرگز علم پزشكي اين كار را تاييد نمي كند و تنها تلقين اين افراد هست كه گمان مي كنند با اين كار پيشرفت خواهند كرد. گيرم كه باشد، آيا ائمه اطهار سلام الله عليها راضي هستند؟ شأن قاريان و مداحان بالاتر از اينست كه عكس آنها را با كشيدن قليان بلوتوث كنند..

۰۱۸ يكي از توصيه هايي كه در بعضي از سايتها ديده شده اينست كه براي تقويت حنجره، فك پايين خود را به سينه، ثابت بچسبانيد بطوري كه وزن سر روي چانه بيفتد و در اين حالت دهان را باز و بسته كنيد تا ماهيچه هاي فك شما قوي گردد. و متاسفانه حتي ديده ام كه برخي افراد وقت خود را صرف چنين تمريني مي كنند. در حالي كه اين تمرين اثر مثبتي ندارد و هركس عملا اثرات مثبت آنرا ديده به ما هم خبر دهد. علتش هم مشخص هست: هنگام تلاوت فك پايين انسان بايد شل، آزاد و بدون گرفتگي باشد. پس در اين حالت ماهيچه هاي فك و صورت عملا نبايد دخالتي داشته باشند. و اگر شما بيوگرافي حنجره و فاصله آنرا تا فك مورد بررسي قرار دهيد بي تاثيري ماهيچه هاي فك در حنجره را متوجه خواهيد شد. حتي وقتي مي خواهيم صدايمان را بلند كنيم نيازي به ماهيچه هاي ورزيده ي فك نيست! (نظر شخصي)

۰۱۹ در هنگام اجرا اگر روي صندلي نشستيد بايد به گونه اي باشد كه سينه با ران پا زاويه حداقل 90 درجه بسازد بلكه كمي بازتر. اگر ميسر نشد مي توانيد در قسمت جلو صندلي بنشينيد تا اين زاويه بيشتر شود و در اين حالت بايد كمي شكم بيرون داده شود تا زمينه تنفس شكمي فراهم گردد و بدون اينكه كمر خم شود، خود را راحت بگيريد و ريلكس وانمود كنيد. در مقابل بقيه تظاهر به عادي بودن حالت خود داشته باشيد. نگاه كردن به افرادي كه در مقابل ما قرار دارند بسيار هائز اهميت است. لذا بهتر است كه از حفظ بخوانيد تا نگاهتان به طرف مقابل باشد و به خم شدن گردن منجر نشود. صاف بودن سر و سينه و نگاه مستقيم از ابتدايي ترين قدم براي اجراي يك برنامه است. در اين حالت تلاوتهاي خود را با كمي تكان دادن ابرو و تغيير صورت و استفاده از دست كيفيت ببخشيد. فردي كه حس و حال را در اعضاء خود وارد مي كند و نمايش مي دهد حال معنوي تلاوت او هم تغيير مي كند و موثر تر از زماني است كه مثل چوب خشك بنشيند و بخواند. اين حالات را در قاريان مصري دقت و به همان اندازه تقليد كنيد.

۰۲۰ گاهي فراموش مي كنيم كه تمام امور بدست خداست و تقسيم روزيها در دست قدرتمند اوست. چه پشتوانه اي قوي تر از خدا وجود دارد كه ما را در آرزوهايمان موفق بدارد؟ اگر نظر خداوند بر اين باشد كه بنده اي را در امري موفق بدارد چه تضميني بهتر از آن هست؟ هرچند بايد در امور مختلف تلاش كنيم اما همه چيز تمرين نيست. چه صدا داشته باشيم و چه محروم باشيم، در معرض امتحان الهي هستيم. مهم اينست كه شاكر باشيم. ما كه صلاح خودمان را نمي دانيم. و چه بسا كه به زودي صداي ما در مرحله اي از اوج خود قرار گيرد. فراموش نكنيم اوست كه يقبضُ و يبسطُ.. پس، از او در پيشرفت خود كمك بگيريم. و بدانيم كه خصوصا در ضمينه مداحي و قرائت قرآن "هيچ ضمانتي برتر از معنويت نيست". اگر براي او و در مسير رضايت او تمرين كنيم و بخوانيم، خود خداوند راهها را نشان مي دهد و هموار مي سازد. مطالب كليدي را به ما مي رساند و موفق خواهيم شد. و اگر براي خدا كار كنيم ديگر نگران نتيجه كار نيستيم كه خوب شود يا بد. فقط خوشحاليم از اينكه اين كار را براي او انجام داده ايم و بس.

(كپي برداري با ذكر منبع بلامانع است)

مفاهيم صوت شناسي

طنين يا رنگ صدا

تشديد

بلندي

ارتفاع

فاصله...

توضيحات تصويري در ادامه مطلب...


لطفاً براي ادامه مطلب اينجا كليك كنيد... .

تصاوير واقعي از حنجره و تارهاي صوتي

دوستاني كه علاقمند به ديدن عملكرد واقعي حنجره هستند مي توانند تصاويري از فيلم حنجره را نگاه كنند

در اين برشهاي فيلم كه با وارد كردن دوربين از راه بيني يك شخص، وارد ساختمان حنجره او شده و زيبايي عملكرد حنجره را به تصوير كشيده، عظمت خلقت بخش كوچكي از بدن انسان را به تصوير كشيده است.

حالت باز حنجره كه در تصوير مي بينيد زماني است كه صدايي از فرد بيرون نمي آيد و تارهاي صوتي رها شده و حالت بسته، زماني است كه شخص در حال توليد صداست. يعني تارهاي صوتي(برجستگيهاي وسط حنجره) به هم نزديك شده و با ارتعاش توليد صدا مي كنند.

اين تصوير از بالا و بطور عمود بر بدن از حنجره گرفته شده است.

(كپي برداري با ذكر منبع بلامانع مي باشد)

در صورتي كه تصوير فوق باز نشد به ادامه مطلب مراجعه كنيد و از آدرسي ديگر عكس را ببينيد..

تصاوير واقعي از حنجره


لطفاً براي ادامه مطلب اينجا كليك كنيد... .

ساختمان حنجره:

حنجره که آن را جعبه مولد صدا می نامند عضو لوله ای شکل است که در قسمت جلوی گردن و در مقابل مهره های سوم، چهارم، پنجم و ششم گردنی قرار دارد. همچنین حنجره یکی از قسمت های مهم لوله تنفسی است که از سمت بالا با حلق و از سمت پایین با نای مرتبط می باشد.

برای تشخیص جایگاه حنجره می توان خط وسط جلوی گردن را از بالا به پایین لمس کرد تا به يك برجستگی نسبتاً مشخصی رسید. این برجستگی که سیب آدم نام دارد جزء ساختار یکی از غضروفهای حنجره بوده و معمولاً در مردان مشخص تر و کمی پایین تر از زنان و کودکان می باشد.

ابعاد حنجره بر حسب سن و جنس افراد متغیر است. اسکلت حنجره از چند غضروف تشکیل شده است. این غضروفها توسط رشته های عضلانی به یکدیگر متصل هستند و با حرکت خود، اعمال حنجره را انجام می دهند. البته به غیر از غضروفها و عضلات، حنجره از قسمت های دیگری از جمله اعصاب مغزی، رگهای خونی و... برخوردار است که این قسمت ها به همراه عضلات و غضروفها در نهایت ساختار اصلی حنجره را که لوله ای شکل است تشکیل می دهد. تارهای صوتی مهمترین ساختار حنجره اند. زیرا در اینجا نقطه شروع تولید صداست. تارهای صوتی دو نوار محکم از بافت هستند که از جلو به عقب می روند. 

غضروفهای حنجره :

حنجره شامل سه غضروف منفرد و سه غضروف زوج است. یکی از غضروفهای منفرد حنجره، تیروئید نام دارد. این غضروف بزرگ ترین غضروف حنجره به شمار می آید و غضروفی است به شکل یک کتاب نیمه باز که در قسمت جلو، در مردان در حالت عادي یک زاویه 90 درجه و در زمان بلوغ يك زاويه 120 درجه را تشکیل می دهد. برجستگی ناشی از این زاویه سیب آدم نامیده می شود.

غضروف انگشتری نیز یکی دیگر از غضروفهای منفرد است. غضروف انگشتری در قسمت عقب وسیع تر از قسمت جلو است و به همین دلیل شبیه یک حلقه انگشتر می ماند. طول و عرض این غضروف 2 سانتی متر و ضخامت آن تقریباً 3 میلیمتر است. این غضروف در قسمت پایین غضروف تیروئید قرار دارد.

از جمله غضروفهای زوج حنجره نیز می توان از غضروف هرمی نام برد که شکلی شبیه هرم داشته و روی غضروف انگشتری متصل می شود. سایر غضروفهای حنجره به نام های اپی گلوت، قرنی و میخی می باشد.

عضلات حنجره :عضلات حنجره را می توان به دو دسته تقسیم کرد:

1) عضلات بیرونی 

عضلات بیرونی به عضلاتی نازک و روبانی شکل گفته می شود که قسمت های مختلف حنجره را به استخوان های مجاور مانند جناغ سینه می چسبانند.

عضلات بیرونی حنجره مسئول حرکت حنجره به عنوان یک واحد کلی هستند. بنابراین موقعیت کل حنجره را در گردن تغییر می دهد و باعث بالا و پایین رفتن حنجره می شوند.

2) عضلات درونی

عضلات درونی به عضلاتی گفته می شوند که غضروفهای حنجره را بهم وصل می کند و مسئول حرکت غضروفها در ارتباط با یکدیگر هستند. حرکات این عضلات موجب ایجاد صوت شده و در موقع بلع غذا نیز مانع ورود غذا به داخل ریه ها می شوند و در نتیجه از ایجاد مشکلات تنفسی جلوگیری می کنند.  

تارهای صوتی حقیقی و کاذب:

تارهای صوتی حقیقی و یا تارهای صوتی مولد صدا، شامل دو نوار ظریف عضلانی- مخاطی است که از یک سر به هم چسبیده و به غضروف تیروئید متصل و از سر دیگر از هم جدا و متحرک که به دو غضروف هرمی متحرک متصل می باشند و در نهایت شكلي شبیه V انگلیسی را در داخل لوله حنجره درست می کنند.

حد متوسط طول تارهای صوتی مرد بیشتر از تارهای صوتی زن است، لذا صداي مردان ضخيم تر مي باشد.

علاوه بر تارهای صوتی حقیقی، حنجره دارای تارهای صوتی دیگر به نام تارهای صوتی کاذب می باشد. این تارهای صوتی کاذب بر عکس تارهای صوتی حقیقی به هنگام تولید صدا در آرامش کامل به سر می برند و نقشی در تولید صدا ندارند. این تارها که در قسمت فوقانی تارهای صوتی حقیقی قرار دارند همانند آنها از یک سر به غضروف تیروئید و از سر دیگر به غضروفهای هرمی متصل هستند و در اعمالی از قبیل بستن راه هوا و جلوگیری از ورود مواد خارجی به حنجره کمک می کنند.

اعمال حنجره:  حنجره چهار عمل مهم را انجام می دهد:       

1) کمک به بلع غذا 2) تنظیم جریان هوا  3) کمک به انجام فعالیت های سنگین  4) تولید صدا

1- کمک به بلع غذا :

یکی از اعمال حنجره جلوگیری از ورود غذا به داخل نای و ریه هاست. وقتی که ما غذا می خوریم، مواد خوراکی از راه دهان به حلق می رسد. در اینجا دو راه وجود دارد: یکی مسیر لوله ای حنجره و نای که به ریه ها منتهی می شود و دیگری مسیر لوله ای مِری که در نهایت به معده منتهی می گردد. با ورود غذا به حلق، حنجره با بستن دهانه خود، عمل هدایت غذا به داخل مِری را انجام می دهد و مانع خفگی انسان می شود. این عمل مهمترین عمل حنجره به حساب می آید چون نقش حیاتی در زندگی انسان دارد.

2- تنظیم جریان هوا :

این عمل به هنگام تنفس بوسیله دور و نزدیک شدن تارهای صوتی به یکدیگر صورت می گیرد به این نحو به هنگام نفس کشیدن عمیق دنباله تارهای صوتی کمی از هم دور شده و اجازه ورود هوای بیشتری را به ریه ها می دهند. همچنین به هنگام بیرون دادن هوا از ریه ها (بازدم) تارهای صوتی کمی به هم نزدیک شده و در خروج هوا کمک می کند.

3- انجام فعالیت های سنگین :

از اعمال دیگر حنجره آن است که توانایی لازم را برای صعود و یا نزول از ارتفاعات و نیز زور زدن (برای مثال در هنگام بلند کردن جسم سنگین) ایجاد می کند. در چنین مواقعی پس از یک نفس عمیق، تارهای صوتی حنجره بسته شده که در نتیجه راه عبور هوا بطور کلی مسدود می شود این عمل فشار داخل قفسه سینه را زیاد می کند. این فشار به اضافه فشار عضلات شکم و دیافراگم فرد را قادر به انجام اعمال فوق می نماید.

4- تولید صدا:

تولید صدا توسط تارهای صوتی حقیقی ( که از این پس تنها با نام تارهای صوتی ذکر می شود) صورت می پذیرد. همانطور که قبلاً گفته شد تارهای صوتی شامل دو نوار ظریف عضلانی شکل هستند که از یک سر به هم چسبیده و ثابت و از سر دیگر از هم جدا و متحرک می باشند. به هنگام گفتار دو سر آزاد و متحرک تارهای صوتی با برخورد متوالی و ایجاد ارتعاشاتی در خود باعث تولید صوت در انسان می گردند. این صوت که در ابتدا به صورت خام و بی مفهوم است بلافاصله وارد اندامهایی از قبیل حلق، دهان و بینی شده و با تغییراتی که روی آن صورت می گیرد تبدیل به صداهای واقعی و کلمات می گردند.

ویژگیهــای صدا:

صدای هر فرد دارای سه ویژگی بلندی (Lound ness) زیر یا بم بودن (Pitch) و کیفیت (Quality) بوده و این سه ویژگی در کل تعیین کننده وضعیت صدای یک فرد می باشد. در زیر به بررسی مختصر ویژگی های صدا می پردازیم:

1- بلندی صدا: منظور از بلندی، شدت صدای شنیده شده می باشد. به عبارت دیگر منظور از بلندی آن است که آیا صدای فرد بلند شنیده می شود و یا اینکه آرام بنظر می رسد; میزان بلندی صدا به میزان فشار هوایی که از ریه ها وارد حنجره شده و به شدت برخورد تارهای صوتی بستگی دارد. هرچه فشار هوا و شدت برخورد تارهای صوتی بیشتر باشد، صدا بلندتر و هرچه فشار هوا و شدت برخورد تارهای صوتی کمتر باشد صدا آهسته تر به گوش می رسد. بنابراین به هنگام فریاد زدن، بلند صحبت کردن، گلو پاک کردن و... (که به آنها استفاده نادرست از صدا گفته می شود) شدت برخورد تارهای صوتی بسیار زیاد است و اگر این اعمال در فرد به صورت عادت درآید در نهایت ممکن است آسیب های شدیدی را به حنجره و تارهای صوتی وارد آورد.

2- زیر یا بم بودن صدا : منظور از زیر بودن صدا، نازك بودن(مثل صدای زنانه) و منظور از بم بودن صدا، کلفتی صدا(مثل صدای مردانه) می باشد. تفاوت طول و ضخامت تارهای صوتی در خانم ها و آقایان دلیل اصلی تفاوت زیر یا بم بودن صدای آنهاست.

به طور معمول طول تارهای صوتی زنان 19 میلی متر است = صدا  زیر

و طول تارهای صوتی مردان 24 میلی متر است = صدای بم

3- صدای فرد از نظر کیفیت :

از نظر کیفیت صدا نباید مخلوطی از چند صدای دیگر باشد و مثلاً در صدا نباید گرفتگی، نفس دار بودن، فشار و تقلا، لرزش و... مشاهده شود.

تغییرات صدا در حین رشد:

زیرترین صدای فرد زمانی است که تازه بدنیا می آید و گریه می کند. گریه بعداً تغییراتی می کند و این توانایی را به کودک می دهد که بوسیله آن نیازهای خود را به اطرافیان نشان دهد.

زیر یا بم بودن صدای کودکان بین پسر و دختر تفاوتی ندارد و تغییرات ایجاد شده تقریباً بین سنین  12-10 سالگی صورت می گیرد. به این نحو که هم در دختران و هم پسران صدا بم تر می شود با این تفاوت که میزان بم شدگی در پسران بسیار بیشتر از دختران ایجاد می شود و اگر در این دوران از صدا درست استفاده نشود، صدا همچنان گرفته باقی می ماند. از سن 20 تا 70 سالگی صدا تقریباً ثابت بوده و ممکن است مقداری به سمت بم شدن پیش رود.

از سن 70 سالگی به بالا صدا به خصوص در آقایان شروع به زیر شدن می کند (اما هرگز به زیر بودن یک صدای زنانه نمی رسد) همچنین امکان گرفتگی صدا در این سنین بعلت تغییراتی در ساختمان حنجره (به علت پیری) می باشد. 

(كپي برداري با ذكر منبع بلامانع است)

ساختمان حنجره

تصویری از حنجره(بالا) بکمک ام آر آي با قدرت ۳ تسلا

       

       

          

تصوير واقعي

تصوير واقعي از حنجره(دوربين)

ورزش حنجره:

تمرينات عادي تلاوت قرآن، حنجره را بمرور زمان ورزيده و شما صاحب تلاوتهايي مي شويد كه عموم قاريان توانايي اجراي آنرا دارند. اما اگر بخواهيد قدرت حنجره و قدرت اوج خود را افزايش دهيد و حنجره ورزيده اي داشته باشيد نياز به تمرينات ويژه اي هست تا توانايي هاي خود را در مدت زمان كمتر و موثرتري بالا ببريد. روشهاي پيشنهادي و مجرب:

۰۱ روش اول: آيه اي را انتخاب و آنرا به قسمتهاي كوتاهي تقسيم كنيد. 

به عنوان مثال: 

الذين قال لهم الناس/ ان الناس/ قدجمعوا لكم فخشوهم/ فزادهم ايمانا/ و هر قسمت از آيه را كه  مي خواهيد تلاوت كنيد بايد با قدرت آنرا اجرا كنيد. يا اينكه سوره هايي را مانند سوره هاي جزء سي ام قرآن انتخاب كنيد كه داراي آيات كوتاهي هستند. البته اگر بدانيد كه در كدام يك از دستگاههاي قرآني بهتر مي توانيد اوج بگيريد و قويتر بخوانيد بهتر است اين قسمتها را در همان دستگاه اجرا كنيد.

وقتي شما آيات كوتاهي را براي اوج گرفتن انتخاب مي كنيد حسنش اينست كه مي توانيد جهت خروج صداي قوي تر، بدون نگه داشتن نفس، براحتي نفس خود را بكار گيريد و هنگامي كه در تلاوت ترس كمبود نفس نداشته باشيد صدا با قدرت بيشتري از حنجره خارج مي كنيد. از طرفي مقدار انرژي و فشار و تلاشي كه شما براي اجراي يك آيه بلند قبلا انجام مي داديد حالا مي توانيد در يك مقطع كوتاه بكار بگيريد و لذا آيات كوتاه را نسبت به آيات بلند با قدرت بيشتر و در پرده صوتي بالاتري مي توان قرائت نمود. و اگر اين تمرين ادامه پيدا كند بمرور زمان همين توانايي را در اجراي آيات بلند پيدا خواهيد كرد. و با اين روش حنجره شما ورزيده و توانايي صداي شما چنان خواهد شد كه از آسيبهاي ديگري مانند گرفتگي صدا در اثر اوج و زود خستگي و غيره نيز در امان خواهيد ماند.

فراموش نكنيد كه قبل از اجراي اين مرحله صداي شما بايد كاملا گرم شده و آمادگي لازم براي اين تمرين را پيدا كرده باشد.

۰۲ روش دوم: برخي قاريان براي اينكه توانايي حنجره خود را بالا ببرند از آوازها و ترانه هاي خوانندگان موسقي غير قرآني استفاده مي كنند كه معمولا در لحن قرآني آنها تاثير منفي مي گذارد. اما براي رفع اين مشكل مي توان از ابتهال، هم جهت تنوع و هم جهت بالابردن توان حنجره استفاده نمود. ابتهال و برخي از تواشيحها مي توانند كمك خوبي جهت تقويت صداي قاريان باشند به شرط اينكه با همان لحن عربي تمرين شوند. البته بايد قطعه هايي را انتخاب كرد كه قوي اجرا شده باشد و مناسب تمرين شما باشند.

۰۳ روش سوم: روش قديمي ولي موثر جهت افزايش توان اوج و قرائت در پرده هاي صوتي بالا كه هنوز هم مورد استفاده مي باشد اينست كه مدت چند دقيقه كه صدا گرم شد(مثلا ۱۵ دقيقه:بستگي به افراد و آمادگي حنجره دارد) و صفحاتي از قرآن با لحن آرام خوانده شد، بمدت چند دقيقه(۱۰-۵ دقيقه) در پرده صوتي متوسط كلماتي را همراه با كشش صوت، و يا با تكرار همراه با كشش، شروع به خواندن كنيد و براي رفع خستگي و تنوع و ورزيدگي بيشتر حنجره، مي توانيد به صداي خود طنين موجدار دهيد. مثلا از كلمه لاي، لاي، لاي.. كه به نرمي ادا مي شوند استفاده كنيد و در حين اداي آنها با لحن عربي، سعي كنيد كه در مدت اين چند دقيقه فقط با صداي متوسط شروع به خواندن كنيد. و از انتخاب كلماتي كه داراي حروف ثقيل و خشن(مانند غين و خا و قاف..) هستند استفاده نكنيد. همچنين از حروف غنه دار(مانند ميم و نون مشدد) نيز استفاده نشود تا صدا بطور كامل از فضاي دهان شما خارج و تمرين صحيح انجام داده باشيد. همچنين حروف(أج د ت ط ب ق ك).

در مرحله آخر چند دقيقه اي بايد همين تمرين را در پرده صوتي بالاتري بكار گيريد. و در سه يا چهار مرحله در پرده هاي صوتي مختلف و به ترتيب از پايين به بالا همين تمرين انجام شود تا هم توانايي اوج گرفتن شما افزايش يابد و هم حنجره شما به نحو اصولي شكل گيرد و از آسيبهاي احتمالي هم جلوگيري شود.

تمرين تنفس:

تمرين تنفس از دو طريق تنفس سينه اي و تنفس شكمي صورت مي گيرد. يعني بكمك ششها(سينه) و يا بكمك شكم، ريه ها و پرده ديافراگم مي باشد. تحقيقات نشان داده كه تنفس سينه اي باعث فشار به دريچه قلب و تمرين سنگين آن باعث آسيب به آن مي گردد و نيز هنگام قرائت قرآن باعث فشار به عضلات گردن و پايين آمدن كيفيت اصلي صدا مي شود. در حالي كه با تنفس شكمي مي توان حجم بالاتري از هوا را براي خواندن ذخيره كرد و موقع خواندن قرآن كنترل اين هواي ذخيره شده راحت تر است.

البته مكش هوا به داخل شكم غير از چيزي است كه تصور مي كنيم. براي درك بهتر اين مطلب در قسمت آناتومي دستگاه تنفس نحوه عملكرد دقيق آنرا توضيح داده ايم.

نكته اي كه براي بازدهي بهتر تنفس لازم هست بدانيد اينست كه هنگام نفس گيري و نيز هنگام خواندن قرآن مي بايست: سر و سينه بصورت صاف قرار گيرد و از خم شدن سر بطرف پايين يا خم شدن كمر(و در نتيجه سينه) بشدت پرهيز كرد تا ريه هاي جمع شده از هم باز شوند و فضاي بيشتري جهت ذخيره هوا در اختيار ما قرار دهند. صاف نگه داشتن سينه، كشيدن بدن به طرف بالا و كمي بالا بردن شانه ها از جمله ترفندهاي موثر در ذخيره نفس بوده و اين عمل در هنگام قرائت قرآن و استفاده بهتر از تنفس بسيار موثر است.

روش تمرين:

كف اتاق بگونه اي كه پشت سر و كمر شما روي فرش قرار گرفته باشد، دراز بكشید بدون اينكه چيزي زير سر يا كمر خود قرار دهيد. تا آنجا كه می‌توانید پشت خود را باز و گسترده كنید. زانوها را خم كنید به ‌طوری كه نوك آنها به طرف سقف باشد. نباید به پشت فشار آورد زیرا این كار باعث ایجاد تنش در عضلات آن ناحیه خواهد شد. شانه‌ها را رها كنید تا باز شوند. رها كردن آرنج‌ها در دو سوی بدن و گذاشتن كف دو دست روی دو پهلو به این منظور كمك می‌كند. بطوري كه وقتي هوا را وارد ريه ها مي كنيد احساس كنيد كه شكم شما از هوا پر مي شود. اين حالت را توسط كف هر دو دست كه دو طرف شكم قرار داده ايد درك كنيد. درحالي كه هيچگونه فشاري روي عضلات گردن نباشد از راه بيني شروع به نفس گيري كرده و مقداري هوا را به طرف شكم خود هدايت كنيد. بزرگ شدن شكم خود را با كف دو دست خود بايد احساس كنيد و متوجه باشيد كه قفسه سينه شما از هم باز نشود و هوا را تنها به طرف شكم هدايت كنيد نه سينه.

(همانطور كه گفته شد اين يك تصور هست كه هوا داخل شكم شما مي شود هر چند عملا اتفاقاتي رخ مي دهد كه در بخش دستگاه تنفس به آن پرداخته ام).

هنگامي كه احساس مي كنيد هوا را به داخل شكم مي فرستيد بايد به آرامي اينكار صورت گيرد و هنگامي كه مقدار كمي هوا ذخيره كرديد مكث كنيد و بدون رها كردن آن مقدار ديگري هوا را به آن اضافه كنيد تا جايي كه احساس كنيد كمي به شكم شما فشار آمده(فشار كم). بعد سعي كنيد كه گلوي خود را آزاد كنيد و توسط گلو هوا را نگه نداريد. بلكه عضلات گردن مي بايست كاملا آزاد باشد بطوري كه وقتي به آرامي گلو را آزاد مي كنيد بايد اجازه دهيد هواي ذخيره شده بسيار آرام از گلوي شما خارج شود. در واقع پرده ديافراگم هست كه بايد هوا را كنترل كند نه گلوي شما. چرا كه اگر موقع قرائت، هوا را توسط گلو كنترل كنيد بمحض خواندن، هوا از پشت حنجره شما يكباره آزاد مي شود و فشار به حنجره آمده و اين صحيح نيست. وقتي كه گلو را آزاد كرديد اينجاست كه بايد زمان را در نظر بگيريد و سعي كنيد در هر بار  تمرين، هواي حبس شده مدت زمان بيشتري طول بكشد تا از گلوي شما خارج شود(كه مي توانيد با صوت همراه باشد و هم مي توانيد بدون صوت فقط هوا را به آرامي خارج كنيد). حداقل ۳۰ ثانيه بايد طول بكشد تا هوا را بيرون دهيد. و سعي كنيد كه مدت زمان آن بمرور از يك دقيقه بيشتر شود. این تمرین باعث قوى شدن عضلات اطراف گلو و پرده ديافراگم هم مى شود زیرا هنگام خواندن، فشار زیادى به این عضلات وارد مى گردد.

بمرور زمان و در طي ماه ها بايد هم مقدار هوايي را كه ذخيره مي كنيد و هم مدت زمان خارج شدن هوا را از گلو افزايش دهيد و از فشار يكباره و مقطعي خودداري كنيد تا باعث مشكلاتي مانند تهوع يا درد در ناحيه شكم و ... نشويد.

هنگام تمرين تنفس همراه با صدا، نفس عمیق با کیفیتى که قبلاً گفته شد بکشید بطوري كه وارد شدن هوا به داخل شکم را احساس كنيد و شکم کاملاً بالا آید. در اينجا مي توانيد هنگام خروج هوا از گلو صدايي ايجاد كنيد و آهسته و پیاپى بگویید: ((آ،آ،آ...)). و يا مي توانيد كلمات مد دار مانند "يشآء" را انتخاب و هنگامي كه هوا به آرامي از گلوي شما خارج مي شود آهسته شروع به خواندن مد آن كنيد.

در ضمن احتیاجی به این نیست که آنقدر نفس بگیرید که راهی برای خواندن نداشته باشید. اگه بیش از اندازه هوا را ذخيره کنید باعث میشود به محض اينكه دهانتان را باز کنید کل نفستان خارج شود. اگر هنگامي كه شكمتان را از هوا پر مي كنيد به گلوي شما فشار زيادي وارد شده، بدانيد كه جاي اشكال است. و اغلب زماني كه هواي زياد وارد شكم شود اين اتفاق مي افتد.

توجه داشته باشید که هر چه این هوا آهسته تر و کندتر از شش ها خارج شود بهتر است و تکرار این تمرین، تنفس را بهتر و طولاني تر مى کند. پس در ابتدا توقع زيادي از خودتان نداشته باشيد. هنگام گفتن آه سعي كنيد صداي گرفته و بسيار خش دار از گلوي خود خارج نكنيد و طوري عمل كنيد و گردن خود را قرار دهيد كه صدا تا حد امكان صاف از گلو بيرون آيد.

پس از كسب اين آمادگي، بهترين اقدامي كه مي توانيد انجام دهيد اينست كه دو زانو بنشينيد و نفس گيري كنيد و آيه بلندي را شروع به قرائت با صداي پايين كنيد. و در چند مرحله تلاش كنيد مقدار بيشتري از آن آيه را تلاوت كنيد. به مرور كه اين حالت تقويت شد همين تمرين را براي تلاوت در پرده هاي صوتي بالا بكار گيريد. اين تمرين موثرترين روش براي افزايش طول قرائت شناخته شده. لازم به ذكر است كه تمرين تنفس نياز به ماهها بلكه سالها تمرين دارد و ممكن است عجله براي افزايش تنفس، بدن را دچار آسيبهاي جدي نمايد.

البته تاثير موارد ديگري مانند ورزش و ... را نمي توان ناديده گرفت.

(كپي برداري با ذكر منبع بلامانع است)

دستگاه تنفس :

دستگاه تنفس از چند قسمت تشكیل شده است. ریه ها بخش اصلی دستگاه تنفس هستند. ریه‌ها در دو سمت سینه واقع شده‌اند و قلب و عروق بزرگ و مری آنها را از هم جدا می‌كنند. یكی دیگر از بخش‌های مهم دستگاه تنفس دیافراگم است. دیافراگم در تنفس نقش اساسی دارد و در قاعده شش‌ ها قرارگرفته است. و در واقع پرده عضلانی است كه حفره شكمی را از حفره سینه جدا می‌كند. كار دیافراگم ایجاد فشار منفی برای كشیدن هوا به داخل ریه‌هاست. بدنبال انقباض دیافراگم و پايين رفتن آن یك خلاء نسبی در قفسه سینه ایجاد شده و این امر خود باعث اتساع ریه‌ها می‌شود. در این بین عضلات بین دنده‌ای با انقباض خود موجب اتساع قفسه سینه و كمك برای ورود هوا می‌شوند. نتیجه این روند، مكش هوا به درون ریه‌ها است.بایستی توجه داشت قفسه سینه یک شبکه اسکلتی است. بنابراین دارای ظرفیت محدودی از نظر قدرت اتساع است.

در یک تنفس درست، دیافراگم مهم‌ترین نقش را ایفا می‌كند. بنابراین كنترل دیافراگم اولین قدم در تمرین‌های تنفسی است.

وقتی دیافراگم در حالت استراحت قرار می‌‌گیرد، ریه‌ها جمع شده و هوا تخلیه می‌شود. تمرین ساده تنفس عمیق با حركات دیافراگم، بنیاد علم تنفس یا پرانایاما است.

آنچه در یک تنفس درست اهمیت دارد حرکت شکم و دیافراگم است. در واقع تنفس درست با بیرون دادن شکم شروع می شود. وقتی شکم به سوی بیرون حرکت کرد، اين احشاء محوطه شکمی است كه با فشار ديافراگم به سوی بیرون حرکت می کنند. در این حالت دیافراگم می تواند به راحتی به سوی پایین حرکت کند و هوا را به داخل ریه ها بکشاند. بعد از باز شدن شکم، قفسه سینه نیز كمي باز شده و چرخه تنفس کامل می شود. در هنگام بازدم نیز مجددا شکم به داخل جمع میشود و به هل دادن دیافراگم به سوی بالا هوا را خارج می کند.

تفاوت تنفس سينه اي با شكمي اينست كه در تنفس سينه اي قسمتهای فوقانی قفسه سینه و ششها از هوا پر می شود اما  آنچه مطلوب ماست، پر شدن قسمتهای تحتانی قفسه سینه يعني ريه ها و حبابچه های هواست كه در تنفس شكمي حاصل مي شود كه در اين راستا هوا وارد معده نمي شود.

دیافراگم یک عضله قوسی شکل بزرگ و متصل به استخوان سینه در جلو است، که به اطراف و زیر دنده های پائینی منشعب می شود، و سپس به دنده دوازدهم در عقب متصل می گردد. دیافراگم به عنوان عضله اصلی دم و بازدم با توانایی در تغییر صدای حفره حلقی، عمل می کند و همانطور كه گفته شد خصوصا در تنفس شكمي نقش بسزايي در كنترل و حبس نفس دارد.

با استفاده از تمرینات، دیافراگم و تمام عضلات با نفس گیری تقویت می شوند، به طوری که کنترل هوایی که خارج می شود به بیشترین حد می رسد. چنین کنترلی باعث ایجاد آوازی پر طنین و زیبا و همچنین یک خط آوازی محکم می شود.

يكي از راههاي اطلاع از تنفس صحیح، نگاه کردن به تنفس نوزادان و کودکان است. بچه ها وقتی نفس می کشند، به هنگام عمل دم شکم شان بالا می آید و گرد می شود. عضلات شکم کودک نرم است؛ به طوری که هوا می تواند به راحتی به عمق ریه های او برسد. وقتی تنفس کردن ناسالم بزرگسالان را تماشا می کنید، درست عکس این حالت است. به همین دلیل است که آن را تنفس وارونه می نامند. اغلب بزرگسالان هنگام دم، شکم شان را سفت می کنند و در این حالت تنفس، شکم مانع پُر شدن ریه ها از هوا می شود.

برخي از معلمان به شاگردانشان توصيه مي‌كنند كه كمربندي فرضي متشكل از تعداد زيادي بيني را روي شكم و بالاي نافشان تصور نمايند. با اين شيوه براي هنرجو احساس نفس عميق در ناحيه شكم ايجاد شده و از تنش عضلات گردن، حنجره و ته زبان كاسته مي‌شود.
همواره براي
تنفس سه مرحله در نظر گرفته مي‌شود: دم، وقفه، بازدم. افرادي كه سعي مي‌كنند طولاني و با شدت نفس خود را بيرون دهند بهترين شرايط را براي دم فرو دادن ايجاد مي‌كنند.

حفره شكمي بسيار وسيع تر از چيزي است كه ما از خارج و به طور ظاهري شكم مي ناميم. از آن جا كه عضله ديافراگم گنبدي شكل است حفره شكمي در بالا به داخل قفسه سينه پيشروي كرده و در نتيجه قسمتي از فضاي استخواني قفسه سينه جزو حفره شكمي محسوب مي شود. در پايين نيز حفره شكمي به داخل اسكلت استخواني لگن گسترش يافته و قسمتي از حفره لگن كه در بالاي تنگه فوقاني قرار دارد (يعني لگن كاذب) جزو حفره شكمي است.

بنابراين حدود فوقاني شكم عبارت است از سطح تحتاني ديافراگم و در پايين: تنگه فوقاني لگن

بینی :

اصلی‌ترین راه ورود هوا به دستگاه تنفسی، بینی است. و نقش بسزايي در هنگام خواندن ايجاد مي كند. بینی هوا را گرم و مرطوب و هواي تميز و بدون گرد و غبار را وارد ريه ها كرده و هنگام نفس گيري با بيني مشكلي براي حنجره ايجاد نمي كند. ولي تنفس از راه دهان باعث ورود هواي سرد و در نتيجه باعث خشك شدن حنجره و نيز گاهي باعث سرفه مي گردد. همچنين وقتي شما مي خواهيد شروع به خواندن كنيد قبل از خواندن مي توان از راه بيني به آرامي نفس گيري كنيد بدون اينكه كسي متوجه شود.

از طرفي گوشه هايي از آوازها يا تلاوتهاي زيبا حاصل بكارگيري ظريف آواهاي تو دماغي ست. و حتي برخي خوانندگان يا قاريان با استفاده از اين ويژگي توانسته اند خود را مطرح كنند. و عدم استفاده صحيح از بيني هنگام خروج صدا مي تواند حالتهاي زننده اي را در صوت ايجاد نمايد. بي شك قسمتي از زيبايي تلاوتهاي قرآن مديون غنه هايي است كه بكمك بيني تلفظ مي شوند. لذا بيني نقش بسيار اساسي در صدا دارد.

(كپي برداري با ذكر منبع بلامانع است)

دستگاه تنفس

طنين صدا:

طنين صدا در اينجا منظور موج صداست. احتمالا با توصيه خواندن در فضاي باز روبرو شده ايد. يا اينكه به شما توصيه شده كه در اتاقي تمرين داشته باشيد كه حتي ديوارهاي آن هم از موكت و پرده و پارچه باشد. اما اگر مشتاق طنين صدا هستيد به ياد داشته باشيد كه خواندن در فضاي باز يا در مكانهايي كه چنين ويژگيهايي را براي شما ايجاد مي كند باعث باز شدن صدا مي شود اما طنين صدا را كاهش مي دهد. شما چطور مي توانيد هم در فضاي باز تمرين كنيد هم موجهای زیبایی را در صوت خود ایجاد كنيد؟ بلكه انسان در فضاي باز، رغبت حتي تمرين ريزه كاري هاي صوت را هم ندارد.

وقتي در فضاي باز تمرين مي كنيد مجبوريد كلمات را با فشار پرتاب كنید كه در اينصورت انعطاف صدا و نوسان‌های آن از بین می‌رود، صدا حالتی یكنواخت تولید می‌كند، گفتار حالت آواهاي حماسي می‌یابد. تنش در گردن بوجود مي آيد و به حنجره ضربه مخرب وارد می گردد.

پس مكاني براي تمرين مناسب است كه مقداركمي(كم) موجب پيچيدن صدا در فضاي آن محيط شود. تقريبا حسينيه هاي بزرگ يا مساجد ساخت جديد كه داراي سالنها و سقف بلند هستند معمولا مناسب است.

اما اين توصيه را هم بطور كامل رد نمي كنيم كه در فضاي باز تمرين نشود، بلكه براي افرادي كه صداي خفه اي دارند يا بقول معروف صداشون در نمياد، به مقداري معين تمرين در فضاي باز لازم است. مثلا هفته اي يكی دوبار براي باز شدن صدا و افزايش توان و قدرت صدا مي توان اينكار را انجام داد.

برای افزايش طنين و تمرين جهت ايجاد موجهاي صوتي پيشنهاد مي شود كه موسقي پاپ مثلا از استاد بنان را كه اغلب افراد با آن آشنايي دارند به ذهن بياوريد و نزديكترين طنين هاي صوتي را در قرائت قاري مرجع تقليد خود پيدا كنيد و روي آن طنين تمرين نماييد. يا آهنگ موسقي پاپ را روي كلمات عربي مد دار انتقال دهيد ولي با لحن عربي همان طنين را اجرا كنيد. مثلا كلمه "ضرآء" "سرآء" و... را با لحن عربي اما با تن صداي پرحجم(كه از ويژگيهاي موسقي پاپ است) شروع به خواندن كنيد و علامت مد را در این كلمات با آهنگ موج دار بكشيد.

برخي قاريان براي افزايش قدرت صداي خود از ابتهال در تمرينهاي خود استفاده مي كنند. شما نيز مي توانيد ابتهالهايي را كه داراي طنينهاي موجدار است انتخاب و با آن تمرين طنين صوت داشته باشيد.

(كپي برداري با ذكر منبع بلامانع است)

علوم قرآنی (آنچه یک قاری قرآن باید بداند)

خلاصه اطلاعات مفيد قرآني از حدود ۱۴۰ منبع در خصوص اعجاز و نزول قرآن، نخستين و آخرين آيات و سوره هاي نازل شده، ويژگيهاي سوره ها، كتابت قرآن، جمع آوري قرآن، نگارش قرآن، اعراب و اعجام، مراحل قرائت و ... 


لطفاً براي ادامه مطلب اينجا كليك كنيد... .

دريافت كتاب الكترونيكي قرآن كريم با ترجمه فارسي و انگليسي

براي دريافت اينجا كليك كنيد 

دانلود تلاوت قرآن

دانلود گلچين تلاوتهاي بسیار زیبای صوتي از استاد محمود شحات انور(۱۰۰۰ قطعه دانلود mp3)

دانلود در ادامه مطلب...

 محمود شحات انور


لطفاً براي ادامه مطلب اينجا كليك كنيد... .

                                             تقويت صدا در ۳۰ ثانيه

      تمرين صدا جهت زيبايي صوت امري است كه نياز به سالها ممارست دارد و جز عده اي كه استعداد ذاتي صدا را دارند، ديگران براي زيبايي صداي خود نيازمند سالها تمرين روزانه هستند. از جمله ملاكهاي زيبايي صدا خصوصاً براي مداحان و قاريان قرآن كه به دنبال صدايي حزين مي باشند، "بم و پر" بودن صداست و بقول معروف اين صداها بدرد مداحي و قرائت قرآن مي خورد. دغدغه اصلي بسياري از قاريان و مداحان همين بم شدن و بالا بردن قدرت صداست، كه براي رسيدن به اين منظور مدت تمرينهاي خود را زياد مي كنند و سالها ادامه مي دهند تا داراي صدايي قوي شوند. اما با كمك يك روش نوين عملي مي توان در مدت زمان كمي شاهد تقويت صوت خود باشيم، كه براي اين منظور مقدمه اي لازم است.

     اول اينكه كساني كه داراي صداي بم هستند طول تارهاي صوتي آنها بيشتر از افرادي است كه داراي صداي نازك مي باشند. لذا طول تارهاي صوتي مردان بيش از زنان مي باشد، به همين خاطر داراي صداي پرتري هستند.(البته تارهاي صوتي هيچ شباهتي به تار كشيده شده يا نخ ندارند و برجستگي و چين خوردگي هاي درون ناي هست كه عمل ارتعاش و توليد صدا را ايجاد مي كند) 

     ثانياً اگر دقت شود افرادي كه به آواز خواني، مداحي يا قرائت قرآن با صداي بلند مي پردازند، فوراً بعد از تمام شدن تمرين، گاهي در حرف زدن عادي آنها هم مي توان اين مسئله را يافت و علت آن اينست كه وقتي فرد با صداي بلند شروع به خواندن مي كند تارهاي صوتي او كه در دو طرف حنجره و بصورت دولايه مقابل هم قرار دارند كشيده شده و طول آنها زياد مي شود و تا قبل از اينكه به حالت عادي خود برگردد، صداي فرد پرتر مي شود. و كساني هم كه با صداي بلند نمي خوانند ولي با صدايي در ارتفاع پايين شروع به "بم خواني" مي كنند، اينها هم در واقع با فشار به ديواره حنجره باعث افزايش طول تارهاي صوتي شده اند و لذا صداي آنها پرحجم و قوي مي شود. پس نكته كليدي در تغيير صوت ""طول تارهاي صوتي"" است. البته ضخامت تارهاي صوتي نيز موثر است ولي چون تغيير ضخامت تارهاي صوتي از عهده ما خارج است، لذا از بيان مباحث آن خودداري مي كنم. (همچنين با اجراي اين روش اتفاق ديگري مي افتد كه در بم شدن صدا موثر است و آن باز شدن غضروف تيروئيد است كه در بخش ساختمان حنجره به آن پرداخته ام.)

     بنابراين براي رسيدن به چنين حالتي نياز است كه فرد مدتها تمرين كند و با صداي بلند بخواند يا بم خواني را آنقدر ادامه دهد تا افزايش طول تارهاي صوتي ملكه شود.

     اما روش سريعتر براي حل اين مشكل كه فوراً جواب مي دهد و افراد مي توانند خيلي سريع شاهد اين اعجاب شوند، كشيدن تارهاي صوتي است با روشي مناسب كه از حساسيت زيادي برخوردار است و ممكن است با عمل كردن نادرست، صداي فرد خراب شود و به اصطلاح خش دار شود.

     اين روش مجرب است و اين حقير پس از تحقيق علمي كه به اين مسئله پي بردم، با اجراي عملي از آن بصورت موثر استفاده كرده ام.

روش اجرا:

      هنگامي كه انسان آب دهان خود را قورت مي دهد، برآمدگي جلو گلو يعني غضروف تيروئيد گلو كه به سيب آدم يا سيبك گلو معروف است به طرف بالا حركت مي كند.(براي يافتن اين مسئله انگشت خود را روي برجستگي جلو گلو قرار دهيد و سپس آب دهان خود را قورت دهيد) و در اين حالت است كه براي يك لحظه تارهاي صوتي كشيده مي شوند و نيز ديواره گلو به هم مي چسبد و سپس فوراً رها مي شود. اينجاست كه بايد آنرا غنيمت بشماريم و اگر اين حالت را بمدت حدود 30ثانيه نگه داريم، بطوري كه سيبك گلو در اين مدت پايين نيايد و گلو نيز به هم چسبيده باشد، اگر بعد از انجام اين عمل 30 ثانيه اي، شروع به خواندن كنيم با صدايي پرحجم مواجه خواهيم بود. (اگر مي خواهيد با مشكل كمبود نفس مواجه نشويد، ابتدا كمي نفس بگيريد). كه البته تاثير گذاري اين عمل ممكن است براي افراد مختلف متفاوت باشد و براي برخي افراد نياز باشد كه چندين مرتبه اين عمل را انجام دهند تا شاهد پر شدن صداي خود باشند. كه براي اين منظور (انجام بيش از يك مرتبه) لازم است بين هر بار نگه داشتن گلو به حالت مذكور، حداقل به مدت 20 ثانيه صبر كنند و دوباره انجام دهند. بنده به يكي ازدوستانم كه همين روش را توصيه را كردم بعد از مدتي تمرين، قدرت صداي او تقريبا دوبرابر يا بيشتر شده بود كه خودم تعجب كردم.

     براي تفهيم بيشتر يادآور مي شوم كه به محض قورت دادن آب دهان، زماني كه سيبك گلو(برجستگي جلو گلو) بالا آمد و گلو به هم چسبيد(بطوري كه ديگر دم و بازدم ممكن نباشد) اين حالت را حدود 30 ثانيه نگه داريد و بعد از آن شروع به  خواندن كنيد تا شاهد اعجاب تغيير صوت خود باشيد.

     توصيه اين حقير اينست كه جهت خراب نشدن صداي شما، 5 دقيقه پس از تمرين ملايم صدا، مرحله ياد شده را انجام دهيد.

     البته افرادي كه داراي صداي نازك و زيبايي هستند مي توانند از اين روش براي پر شدن صداي خود استفاده نمايند. چرا كه قارياني مانند عبدالباسط با اينكه صداي نازكي دارند، از پري صدا نيز بهره برده اند و همين عامل موفقيت آنهاست.

     در ضمن براي ماندگاري و ملكه شدن قدرت صداي حنجره خود مي بايست اين كار را تا مدتها تكرار نماييد يا در طول روز به آن مبادرت ورزيد و در هنگام خواندن و طول تمرين سعي شود كه حالت پري صدا حفظ شود. كه قطعاً پس از مدتي تمرين اين حالت در حنجره ماندگار خواهد شد. و در آخر توصيه مي شود در صورتي كه احساس كرديد اين عمل با حنجره شما سازگار نيست آنرا رها كنيد.

مراحل صدا سازي:

۱- استفاده صحیح از حنجره(كه در بخش فنون صداسازي "پاسخ به پرسشها" به آن پرداخته شده)
2- تنفس صحیح و استفاده صحيح از فضاي دهان(نحوه تنفس صحيح نيز در بخش فنون صدا سازي "تمرين تنفس" به آن پرداخته شده)
۳- مرحله آخر: تمرینات تقويت صدا(مبحث فوق)

چند نكته در خصوص "تقويت صدا در ۳۰ ثانيه":

۰۱ تمرين فوق را تنها در زمانهاي تمرين شخصي بكار گيريد و قبل از اجرا در محافل و مراسمها از آن استفاده نكنيد. چرا كه ممكن است باعث گرفتگي صدا در اجرا شود.

 ۰۲ توصيه مي شود خوانندگاني كه تمرينات چهچهه زدن را در برنامه خود دارند از اين روش يا استفاده نكنند يا با احتياط كامل.

۰۳ ""بيشترين كاربرد"" اينگونه تقويت صدا براي مداحان عزيز است كه نياز به صداي بسيار قوي دارند و اجراي آنان را موفق تر و موثرتر مي كند. و همچنين قارياني كه مثلا از اساتيدي مانند استاد غلوش تقليد مي كنند يا اينكه خود آنها اجراهاي قوي دارند. ديگران كه صداي زير و نازكي دارند با احتياط عمل كنند.

 ۰۴ توصيه مي شود از قاريان و مداحان عزيز، افراد مبتدي از اين روش استفاده نكنند. و بيشتر، افرادي از آن استفاده كنند كه صداي پخته و آماده اي دارند و بدنبال قوي تر شدن صدا هستند. اين روش بسيار حساس است. هرچند كه اين حقير /quranfree.blogfa.com/ مبتكر اين طرح هستم اما توصيه مي كنم به تمرينات روش استفاده صحيح از حنجره كه به آن پرداخته ام، بيشتر توجه كنيد..

(كپي برداري فقط با ذكر منبع بلامانع است)